Salı, Temmuz 31, 2007

Tanrılara Karşı

Günümüzde geleceği görme yeteneği her alanda giderek daha önemli hale gelmekte. Bireyselleşme, iletişim ve ulaşım hızının artması gibi unsurlar piyasalardaki değişimlerin de daha hızlı gelişmesine ve sonuçlanmasına yol açtığı için dün iyi çalışan veren kararlar kısa zamanda eskiyor. Bazı basit gündelik olaylar büyük değişimlere, batmalara veya çıkmalara neden olabiliyor.

İnsanlar daha ilk çağlarından beri geleceği tahmin etmeye çalışmışlar, tahminlerine göre çeşitli faaliyetlerde bulunmuşlar, sonra da tahminlerinin sonuçlarını değerlendirmişler. Tahmine dayalı alınmış bir kararın ne kadar bilimsel veriye dayalı alınmış olursa olsun her zaman başarısız sonuçlar verme riski var. Bu nedenle risk, alacağımız kararı etkileyen en önemli faktör. Risk insanlığın çok eski zamanlarından beri mücadele ettiği, kontrol altına almaya çalıştığı bir olgu. Matematik biliminin gelişimi ile birlikte bilimadamları riskle mücadele etmeye yönelik birçok araştırma yapmış, riskleri azaltacak birçok yöntemler geliştirmiş.

Tanrılara Karşı risk yönetimi ile ilgili az sayıdaki önemli eserlerden biri. Yazar konuya sosyal yönünden bakmış ama gerekli noktalarda matematiğe de şöyle bir dokunmadan da geçmemiş. Tarihte risk diye bir problemin olmadığı zamanlardan başlayarak günümüze kadar risk yönetimi ile ilgili yapılan çalışmalar gerekli her detaya girerek anlatmış. Kitabı okurken bir taraftan da Fibonacci, Pascal, Gauss, Bayes gibi birçok önemli bilimadamı ve yaptıkları çalışmalar ile ilgili de genel kültür seviyesinde birçok önemli bilgi ediniyorsunuz. Bu kişilerin günümüzü nasıl şekillendirdiklerini anlamak gerçekten heyecan verici. En önemlisi kitabı bitirdiğinizde iş hayatınızdaki risklerle mücadele edebilmek için çok faydalı temel bilgiler öğrenmiş oluyorsunuz. Özellikle Borsa ile ilgilenenlerin bu kitabı okuduktan sonra kazanmak için yaptıklarına daha farklı bir gözle bakacaklarını düşünüyorum.

Kitabı almak üzereyken kitabın adının neden Tanrılara Karşı olduğunu merak etmiştim. Kitabı okurken bunun nedenini anladım. Sıfırın icadı, onluk sayı sistemi gibi matematikteki en önemli buluşlar Hintliler ve Araplar tarafından yapılmış. Batı dünyasına da bu toplumlardan aktarılmış. Ama nedense sonrasındaki önemli gelişmeler Batılılar tarafından gerçekleştirilmiş. Kitapta bunun nedeni inançlara bağlanıyor. Bilim dünyasındaki en önemli motivasyon kaynağı riske karşı koyabilmek. Batı dünyasında Olasılık Teorisi, Karar Teorisi, Fayda Teorisi, Hareket Teorisi gibi çalışmalar yapılırken doğu kültüründe gelecekteki olaylar sadece kadere bağlandığı için kimse gelecekte ne olacağını merak etmemiş.

Kitap aslında finans piyasalarında faaliyet gösteren yatırımcıları hedef alsa da risk yönetiminin önemli olduğu her alanda çalışan kişilerin konuyla ilgili genel bir görüş oluşturabilmeleri açısından önemli bir kitap. Hangi hisse senedine yatırım yapılması gerektiğini düşünen bir kişiyle hangi stoğu daha çok üretmesi gerektiğine karar vermeye çalışan kişi aslında benzer yöntemlerle sonuca ulaşmaya çalışmaktadır. Faaliyet alanındaki belirsizlikler nedeniyle riskleri en aza indirmek zorunda olan herkes için çok faydalı bir kitap.

Hiç yorum yok: